کارت تبریک عید

سابقه تبریک و شادباش آغاز سال جدید و نوروز در ایران سابقه‌ای چند هزار ساله دارد. رسمی که دارای آئین و به صورت شفاهی بوده است.  هرچند اطلاعات موثقی درباره آئین‌ها و مراسم مربوط به نوروز تا دوران ساسانی وجود ندارد، اما به نظر می‌رسد که نجیب‌زادگان دربار هخامنشی، درباریان، نمایندگان مردم و سرزمین‌های تابعه و … به حضور شاه بار می‌یافتند، تا هدایای خود را اهدا و احتمالا تبریکات خود را بیان نمایند. برخی از اینگونه مراسم‌ها در تخت جمشید به صورت نقش برجسته به تصویر کشیده شده است. 

رسم تبریک و شادباش برای سال جدید فقط محدود به حضور امرا و پادشاهان نبود و عامه مردم، چنانچه تا به امروز نیز مرسوم است، این رسم را داشتند که به منزل بزرگان رفته و ضمن دست‌بوسی و روبوسی حلول سال جدید را تبریک بگویند.

تجلی این تبریک‌ها و شادباش‌ها را می‌توان در شعر شعرای فارسی‌ زبان به وفور مشاهد نمود. مثلا حافظ در باب تبریک عید نوروز غزلی با این مطلع سروده است:‌

ساقیا آمدن عید مبارکت بادت 

وان مواعید که دادی نرود از یادت

و یا مولانا جلال‌الدین بلخی اینچنین سروده است که:‌

عید بر عاشقان مبارک 

عاشقان عیدتان مبارک 

و همچنین سنایی نیز چنین سروده که:‌

تو عید منی به عید بینم شادت

ای عید رهی عید مبارک بادت

در گذشته نگارش پیام‌های کتبی به جهت کم سواد بودن مردم و سختی ارسال ‌بسیار نادر بود. اما با ظهور صنعت چاپ و رونق این حرفه، از قرن ۱۵ میلادی به بعد شاهد چاپ و انتشار  کارت‌های تبریک هستیم. از قدیمی‌ترین کارت‌های تبریک و شاید اولین آنها که باقی مانده، کارت تبریک سال جدید مسیحی است که در جنوب آلمان تهیه شده و در آن حضرت عیسی را در کودکی در حالی که هاله‌ای از نور به دور سر او و یک شاخه گل در دست دارد نشان داده می‌شود. در بالای این کارت نوشته شده است:

«سال خوبی برای شما میآورم»

گفته می‌شود این کار در حال حاضر در گالری هنری واشنگتن قرار دارد. میرزا محمدعلی‌خان فرید الملک در کتاب خود با نام «خاطرات فرید»‌ بیان داشته که:  میرزا ملکم خان که در مقام وزیر مختار ایران در لندن خدمت می‌کرد، رسم فرستادن کارت تبریک در نوروز را در ایران پایه‌گذاری کرد.

چاپ کارت پستال از دوره مظفری در ایران آغاز می‌گردد و ارسال کارت پستال‌هایی با تصاویر مختلف رسم شایعی در آن دوران می‌گردد. اما رسم ارسال کارت تبریک‌های چاپی تقریبا از اواخر دوره احمدشاه و اوایل دوره پهلوی در ایران شایع می‌گردد.از قدیمی‌ترین نمونه‌های کارت تبریک‌های چاپی که بر روی ورقه‌های پستی چاپ شده است می‌توان به کارت تبریک صادق هدایت خطاب به برادرش عیسی اشاره کرد. این کارت در تاریخ ۲۹ اسفند ۱۳۰۴ برای عیسی که در آن روزگار در اداره نظمیه رشت بوده ارسال شده است. بر پشت کارت تصویری از زرتشت و این متن به چشم می‌خورد:‌«جشن نوروز بر شما خجسته و فیروز باد» 

دیدگاه‌ها غیرفعال است!