یادداشت

اصالت سند در عصر هوش مصنوعی؛ چه کسی از سند صیانت می‌کند؟

در شماره ۲۹ دوفصلنامه علمی «آرشیو ملی» (بهار و تابستان ۱۴۰۵) که به‌تازگی منتشر شده، بر روی جلد با تصویری از ناصرالدین‌شاه قاجار مواجهیم که با استفاده از هوش مصنوعی بازسازی و رنگی شده و در آن تغییراتی نسبت به تصویر تاریخی اولیه ایجاد ... ادامه را بخوانید

کارنامه ۱۴۰۴ من

سال ادبار سال ۱۴۰۴ برای من و برای بسیاری از مردم ایران، سال عجیبی بود؛ پرفرازونشیب، پر از نگرانی، پر از خبرهای بد و پر از روزهایی که انگار هر صبح با خودمان می‌گفتیم: مگر می‌شود از این بدتر هم بشود؟ سالی که آغازش ... ادامه را بخوانید

اولین کتابخانه و اولین کتابفروشی خوی

فرض کن یه شهر قدیمی مثل خوی، پر از مسجد و مدرسه علمیه، ولی هنوز هیچ جای عمومی نداشته باشی که بری یه روزنامه بخونی یا کتاب قرض بگیری. تا سال ۱۳۰۳ شمسی دقیقاً همین بود! من تلاش کردم طی مقاله‌ای که در ارج‌نامه ... ادامه را بخوانید

زنده ماندن کتابخانه‌ام: نگاهی به خرید و اهدای کتاب در شش ماهۀ اول سال ۱۴۰۵

گاهی فکر می‌کنم اگر یک روز همه کتاب‌هایم را جمع کنند و از من بپرسند «این‌ها چند جلدند؟»، احتمالاً خودم هم نمی‌دانم چه جوابی بدهم! کتاب‌ها سال‌هاست آرام‌آرام وارد زندگی من شده‌اند؛ بعضی را خودم پیدا کرده‌ام و خریده‌ام، بعضی را دوستان هدیه داده‌اند ... ادامه را بخوانید

هزینه برای چرخ‌ها، غفلت از کلیک‌ها

از هر سو به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نگاه کنی، نشانی از کهنگی و عقب‌ماندگی می‌بینی؛ اسمش «وزارتخانه» است، اما بعضی از برنامه‌ها و خروجی‌هایش حتی از بسیاری شهرهای دور از پایتخت هم ضعیف‌تر و بی‌رمق‌تر است. از تابلوی سردر و ساختمانش در ... ادامه را بخوانید

چاپ کست (۴): مالیات گیلان پشتوانه باسمه‌خانه طهران

چکیده: مؤلف در این مقاله با اشاره‌ای اجمالی به چگونگی سرآغاز ورود صنعت چاپ سنگی به ایران و در شهر تبریز ضمن بررسی منابع کتابخانه‌ای و آرشیوی به چگونگی شکل‌گیری باسمه‌خانه طهران به عنوان اولین چاپخانه سنگی واقع در طهران دوره پادشاهی محمدشاه قاجار ... ادامه را بخوانید

چاپ‌کست (۳): طومارهای زیارتی چاپ سنگی از هونولولو تا قم

چکیده: مقاله حاضر ضمن معرفی مختصری از پیشینه تصویرسازی اماکن مقدس شیعی به صورت طومارهای افقی و عمودی به معرفی یکی از طومارهای نویافته چاپ سنگی در این موضوع می‌پردازد که طی آن تصاویر اماکن مقدس شیعی از مکه تا مشهد مقدس به تصویر ... ادامه را بخوانید

قلم باکره و چاپ فاحشه بود؟!

قلم باکره و چاپ فاحشه بود؟! نگاهی به مواجهۀ اولیه با صنعت چاپ و تطبیق آن با تکنولوژی‌های امروزی این روزها مطالب متعددی در تمجید و تعریف از هوش مصنوعی، کتاب الکترونیک، شبکه‌های اجتماعی و به‌طور کلی پدیده‌های مدرن نوظهور می‌شنویم و در عین ... ادامه را بخوانید

کتابخانۀ سعدی اصفهان

مرحوم مرتضی تیموری در مقالۀ «تاریخچۀ کتابفروشیهای اصفهان»[1] خود تاریخ تأسیس کتابخانه یا همان کتابفروشی سعدی را سال ۱۳۱۰ ذکر کرده است. این درحالی است که در مهری که از این کتابخانه سراغ داریم و بر ابتدای برخی از کتاب‌های فروخته شده از این ... ادامه را بخوانید

اهمیت منابع غیر کتابی در پژوهش‌های امروزی

این مقاله متن کامل سخنرانی من در «شب سالنامه‌ها و نظام‌نامه های مدارس و دانشگاه‌های ایران» به‌مناسبت انتشار مجموعۀ سه‌ جلدی «مدرسه پژوهی» به‌کوشش سیدرضا باقریان موحد در محل مجتمع ناشران قم است. که البته بخش مختصری از آن در این جلسه ارائه گردید. ... ادامه را بخوانید